mozart

Mozart’s Serenade in c, KV 388

Mozart wordt vaak gezien als de componist waar alles maar aan kwam waaien en alles vanzelf ging. Maar dat was niet het geval. Tijdens zijn leven was hij wel bekend, maar lang niet zo’n beroemdheid als hij nu is. Voor het krijgen van opdrachten bijvoorbeeld moest hij erg zijn best doen. Vooral het krijgen van een opdracht van het hof was erg lastig.

Rond 1780 bestond in Wenen de zgn. Harmoniemusik. Het was muziek van een klein blaasorkest dat zonder dirigent speelde in café’s waar de militairen hun bier en wijn kwamen drinken. Vóór 1782 speelde deze muziek amper een rol in het officiële Weense muziekleven, omdat het Hof weinig tot geen interesse had voor deze muziek. Eén lid van het hof, prins Schwarzenberg, vond het wel goede muziek en vond dat het ook aan het hof moest klinken.

Zo ging aan het eind van 1781 het gerucht dat keizer Jozef II wel oren had naar de ideeën van Schwarzenberg en een harmonie-ensemble aan het hof wilde verbinden. Het gerucht bereikte ook Mozart die meteen aan het componeren sloeg.

In oktober 1781 schreef hij de Serenade in Es, K.V. 375, een sextet met klarinetten als sopraaninstrumenten. Op 3 november schreef hij zijn vader dat hij veel moeite had gedaan om een goed stuk te maken, in de hoop daarmee de aandacht van het hof op zich te vestigen. Het bleek verspilde moeite toen in april 1782 de keizer een harmonie-ensemble oprichtte met de bezetting van een octet: 2 hobo’s, 2 klarinetten, 2 hoorns en 2 fagotten. Mozart, die duidelijk geïnteresseerd was in opdrachten van het hof, reageerde prompt en schreef in de zomer van 1782 zijn Serenade in c, K.V. 388. Maar dit was vergeefse moeite, want de keizer had ook verordend dat het repertoire moest bestaan uit bewerkingen van opera’s en balletten en hij wilde bovendien het ensemble geen nieuwe composities laten uitvoeren. Het stuk zou waarschijnlijk toch niet in de smaak zijn gevallen, omdat het door de vier delen meer weg had van een symfonie dan van een serenade. Bovendien is het stuk ernstig van aard en daardoor nauwelijks bruikbaar als achtergrondmuziek in een café.

Mozart liet zich niet uit het veld slaan en maakte een arrangement van de Entführung aus dem Serail. Ook nu bereikte hij zijn doel niet, doordat de hoboïst Johann Went – ooit in dienst van Schwarzenberg, nu van de keizer – het klaarspeelde om zijn bewerking van de opera eerder klaar te hebben dan Mozart.

Het is Mozart nooit gelukt een opdracht van het hof te krijgen.